Tuesday, July 26, 2011
Abaaraha Soomaaliya iyo Halganka Nolosha
Wednesday, July 20, 2011
Halganka Nolosha
Tuesday, May 31, 2011
Dib U Dhiska Dhabad iyo Gelinsoor
Tuesday, March 30, 2010
Dedaalka Dibada iyo Dibudhaca Gudaha
Marka ugu horaysa nooma suurtoobin ololihii dhaqaale ee aan sanadkii hore aan ku talo galay inaan budget sanadle ah u uruurino iskoolada oo dhan si looga maarmo in macalimiinta wax dhigta loo waayo bilaha qaarkood lacag ama kiradaba la bixin waayo. Lacagtaas oo aan is niri hadii qofwalba oo jooga goboolka Minnesota, waa meeshan joogee, waxaa ka soo baxaysa wax saldhig u noqon kara in la helo iskoolo tayo leh oo qorshe iyo budgetba yeelan kara. Ilaahay kheyr ha ka siiyee waxaa nala gartay ariintaas dad aad u yar oo sidii loogu talo galey dhiibay. Dadka intoodii badnayd waxba nagama hoos qaadin waana nala garan waayeen qiimaha arintan ay leedahay iyo sida cawaaqibka iyo nustaqbalka ummadan ay wax uga badali kartay. Anigu waxaan u arkaa in ummadan wax badan ka dhimanyihiin oo aan ka hor degnay, xalkana ay u aragto qaaraan aan lagu talo gali karin. Walina waxaan qabaa in jidkaasu ahaa kan ugu fiican ee wax loogu qaban karayey ummadan dhibaatadu la hartay, qofwalbana waxaa ku soo aadi lahayd waxaan dhamanyn 200 sanadka dhan, sidaan ku qornay qorsheyntii hore..
Sanadkaa waxaa nagu soo kordhay iskool kale oo laga furay cabudwaaq, kaasoo aan ka iri hal eray 'Ma 13 sano ka dib bay ogaadeen qiimaha iskoolku u leeyahay caruurtooda', taas waxaan uga jeedaa markii aan bilownay waxbarshada cabudwaaq baa 13-14 sano ka soo wareegtay, ayadoo iskoolada badankooodu ka dhismeen bartamaha magaalada ayey ummadanu gaaran weydey inay caruurtoodii gaari waayaan iskooladii la dhisay oo dad kale oo waloolohood ah ka xigsadeen. Ujeedaduna waxaa weeye ayaga iyo walaalhood hadii ay wax wadaqabsan waayeen ma waxay garan waayeen inay ayagu wax dhistaan ama ay soo dirsadaan codsi si wax loola qabto.
waxaa kaloo ka qabsoomay Minnesota Fundraising kale oo ka duwan sidii kii hore u wadnay kaasoo dhalinyaradu is tiri hadii tii hore soconweydey bal tana ku daya. Taas waxaa ka soo xarooday lacag ku dhaw labo kun waxayna ku baxday iskoolka Kismaayo oo ilaa kun doolar qaatay iyo gadasho dhulka iskoolka Cabudwaaq oo lagu daray olole kale oo lacag uruurin ah oo la qabtay bishii dec. 2009. Waxaan mahad uga celinayaa sanadkaas dhalintii aan ka daalin arintaas oo aan ka niyad jabin inay wax uun ka qabtaan arintaas anoo ka xusaya Cabdulahi Shandrawo iyo gudiga kismaayo, Warda iyo odageeda Maxamed Geelqaad, Sahra Xuseen weyne, Cabdirisaaq Garoos, Cabdirisaaq Balanbalis, iyo dhamaan dadkii sadaqadaas ka qayb qaatay ajarkeena aakhiro allah ha noogu daro.
wabilahi tawfiiq
salah
Alexandria, VA
Saturday, February 21, 2009
Ololaha Taakulaynta Waxbarshada
Machadka Daarul Culuum, Kismayo
Waa machad udhigma dugsi sare, waxaana loogu talo galay in dhalinta qoryaha wadata ee dhaafaya waqtigii waxbarshada dib loogu dhaqan celiyo. Talo galka ugu weyna waa inay muddo 2 sano ah ku dhamaystiraan aqoonta aas-aasiga ah ee dugsiga sare.
Aas-aaskii machadka:
Machadka waxaa la aasasay bishii Nov 2006, waxaaana lagu aasaasay rag isugu jira maleeshiyaadkii hubaysnaa, dhalinyaro soo koreysey, rag waawayn iyo gabdhaba, waxaana cadadkoodu gaarayay markii la bilaabay ilaa 120 qof,( 80 tameeyo raga iyo 40 tameeyo dumara). Tiradaas iyada ah xilligii labaad 2007 hoos ayay xoogaa u dhacday oo waxaa ardayda xiliga labaad loo furay uu cadadkoodu gaarayaa ilaa sideetan iyo dhawr arday. furitaankiisii waxaa ka qayb qaatay odoyaasha dhaqanka, siyaasiinta iyo saraakiisha magalada kismaayo joogtay, waxayna ahayd hawl ay dhamaan u midaysan yihiin in ay dadka waxbarashada diyaarka u ah lagu dhiiri galiyo laguna taageero tacliinta. Video ku saabsan xiritaanka iskoolka ayaa soo gaaray USA iyo EU raadi hadii aad rabtid aragtida xafladahaas.
Machadka waxaa loo qabtay guri kiro ah oo Villa ah, waxaana loo qalabeeyay fasaladii iyo xafiiska wolow qalabayntii wali wax ka dhiman yihiin sida combuterkii, coby iyo waxyaabo kale. Xilligii hore ee 2008 ardadu waxay gaareen 188 arday oo 38-40 ka mid ah ay agoon yihiin, waxaa kaloo mashruuca lagu daray in la ijaaray gaari bas ah oo ardada agoonta lagu geeyo iskoolka. Agoosto 2008 markii dagaaladu ka dheceen kismayo waxaa dugsiga ku soo korortay arday dhan ila 70 arday oo cusub.
Waxbarashada:
Waxaa loo qabtay sadex macalin oo mid kamida uu yahay maamulaha machadka isla markaana ah ninka dhiga madooyinka diiniga oo dhan. Ninkan wuxuu macalin ka ahaa machad sare oo ku yaala Goldogob oo uu kasoo tagay si uu uga qayb qaato dhisida ummadan, asaga ayaana hadda mas’uul ka ah hawsha ka socota iskuulka.
madooyinka uu dhigo waxaa ka mida : Qiraa'ada quraanka iyo tafsiirka oo isku meel maraya, xadiiska, caqiidada, naxwaha, siirada, iyo muxaadarooyin.
Labada macalin oo kale mid wuxuu dhigaa maadada English-ka oo uu dhigo buug la yiraahdo new concept english, book 1 iyo 2 oo laba heer ah, kan kalana wuxuu dhigaa maadada carabiga, xisaabta iyo soomaaliga oo qofkii aan aqoon loo dhigo. Ardaydu waa ilaa sadex heer oo kala sareeya. Ardayda qayb waxay gashaa aroortii ilaa duhurka , qaybta kalana waxay galaan duhurka bacdigiis ilaa maqribka hortiisa. Waxbarashada ardada waxaa lagu tilmaami karaa mid ay niyad weyn u hayaan oo ay rabaan inay heer sare ka gaaraan. Dagaaladii kismaayo ee dhawaan waxay noqdeen dhalintani kuwo fiiro dheer oo aan dib ugu noqon jirinimo iyo inay ka qayb galaan dagaal aynan go’aankiisa wax ku lahayn ogeyna meeluu ka bilowdo, ku dhamaado iyo ujeedadiisaba midna. Sida darteed waxaa la dhihi karaa waa laga jibo keenay ujeedadii laga lahaa oo ahayd inay dadkanu isdaba qabtaan oo asaagooda tiigsadaan.
Dhaqalaha:
Bishii waxaa ku baxa (intii ka horeysay July 2008) 1850 usd, oo 300 ay tahay quraac fudud oo isugu jirta shaah, muus iwm, oo subax walba loo sameeyo ardayda soo kalahda oo gasha xiisadaha aroortii baxa, inta kalana waxay ku baxdaa musharka maclamiinta, kirada guriga, nadaafada, korontada, biyaha, iwm.
Lacagtaas waxa isku xilsaaray inay bil walba diyaariyaan walaalaha indheergaradka ah ee kala jooga yurub iyo maraykanka oo ilaa labaatameyo nin oo iyagu bixiya ama kasoo aruuriya dadka ehelka ah, runtiina waa lagu gulaystay in aysan hawshaasi dayacmin ilaa haddana wax dayaca kama jiro hawshaas.
Waxaa labadii bilood ee ugu danbaysay 2008, bixinta kharashka nagala qaybqaatay Ururka SDF ee u ololeeya waxbarashada ummada sade meelay dagaanba. Runtii uruku asagoo ay iskooladii gobalada galgaduud iyo Gedo taakuleyntoodu ay ku soo wada furmeen ayey hadana mudnaan dheeraad ah siyeen iskoolka kismaayo, waxaana hubaa in hawlwadeenada urukan ay jeebkooda ka baxsheen ka dib markii ay arkeen meesha taakuleynteenu joogto iyo qiimaha dheeraadka ah ee ay siinayeen hawsha ay walaaleheen iskuulka gacanta ku haya ay soo qabteen.
Project 2009 :
Dadka dibadaha jooga waxay qabteen shirar badan oo looga hadlay habkii ummadan looga saari lahaa dhibaatada dibudhaceed ee ay ku jirto iyo dariiqii loo mari lahaa. Shirarkaas oo qaybo kala duwan iyo waqtiyo kala duwan iyo meelo kala duwan lagu qabtay waxaa la isla arkay in arrintan loo gurmado lana helo dhaqaalo sanadeedle ah oo wax looga qabto arimahan soo sheeganay.
Shirarkii 31dii Agoosto 2008 ee ay aqoonyahanadu Minneapolis ku yeesheen waxaa lagu go’aansaday, in aan wax ka qabano uguna hormaro mashruucaas kheyriga ah sannadka 2009. Haddaba waxaa walaale/ walaashay lagaaga baahan yahay inaad ka qayb qaadatid arintan oo aan ka dhabayno waxqabadkeena. Habka uu u shaqaynayo mashruucan iyo sida loola xisaabtamayo hogaamiyayaasha mashruuca waraaqda lifaaqa ka fiiri.
Umadaan ayadu wax qabsan oo si urursan wax ku qabsan tafaraaruq iyo dibu dhac kama baxdo, waxaana ku rajo weynahay inaad noqotid xubin muhiim ah oo ka saarta jiilka ka dambeeya ee ummadan jahliga iyo dibudhaca haysta. Waxaan kaloo jecelnahay in aan ka duwanaano aabayaasheenii hore oo wax iskool iyo waxbarsho ah aan umaadan si wadajir ah wax ugu qaban. Haddii aad eedayn lahayd dadkii naga horeeyey allah ha u naxariistee inaanay waxbarasho iyo isku duubnaan ummadan uga tagin tani maanta adiga iyo aniga ayey noo taalaa, waxan qabano ayaa xisaab noo ah oo aan kaga duwanaan karnaa dadkaas aan kor ku sheegnay. Wixii aan qabano labo meel bay geli a) markaan dhimano kheyr baan hormarsanay oo ajar ayaa allah naga siin, b) markay noqoto maxay ka tageen dadkii naga horeeyeyna waa jawaab taariikhdu xusi doonto.
Walaale/ walaashay qofna kaligii wax ma qaban karo, gacmo wadajir bay wax ku qabtaan, taageero kuligeen ah ayaa wax ka badali kara arinta mustaqbalka ummadan iyo midda soomaliyeedba.
Dhibka Naga Haysta Dhaqaalaha
Dakhliga oo ah mid isbadbadala bil walba aan lagu tashan karin
In aan la qorshayn karin in la sii balaariyo mashaariicda hadda jirta
In aan kuwo cusub la bilaabi karin, ayadoo wax saadilin ah aan lagu samayn karin sanadaha soo socda waxa soo xaroon kara.
Sida Loo Xalinayo :
In sanadkii hal mar la ururiyo dhaqaale loogu talo galo iskoolada iyo mashaariicda kaleba
In la xoojiyo gudiga waxbarasho ee hadda jira
In gudigaasu masuul ka noqdo horumarinta iyo qorshaynta waxbarashada
In sanad walba julay (ama waqtiga la isla garto) ay u soo gudbiyaan gudiga dhexe qorshaha(planning) iyo kharashka(budget) waxbarasho.
Inay isla waqtigaas soo gudbiyaan warbixin (report) ku saabsan xisaabtii hore iyo siday ku baxday iyo waliba wixii hirgalay.
Warbixintaas in internetka la galiyo si qofwalba u arko
Inay gudigaasu masuul ka noqdaan habsami u isticmaalka kharashka lagu aaminay iyo xisaabtankiisa.
Sidee loo qabanayaa lacagta sanadkan :
Bisha febraayo ilaa dhamaadka maarso in loo gurmado soo xaraynta tabarucaadka.
In kharashka la waydiinayo noqdo $200 qof walba sanadkii oo dhan hal mar, si ay u fududaato in qof walba ka qayb qaato
Hadii la helo 100 qof oo reer Minneapolis ah bixiyaana 200 oo doolar qofkiiba waxaa la heli karayaa hanti waxtarleh.
Tuesday, September 30, 2008
Ciid Mubaarak
Dhamaantiin ku ciida ciid damaashaad iyo farxad leh, intii xanuunsan allah ha caafiyo intii dhunsanna allah ha hanuuniyo, dadkeenana dhibka allah ha ka korqaado.
Lacagtii aan ka codsanay SDF ee iskoolka kismaayo waxaan helay 1200 dlr kasoo ah sadex bilood macalimiinta mushaarkooda, kheyr allah ha ka siiyo dadaalka iyo tixgelinta dheeraadka ah ee ay na siiyeen. Anka nagoo og meelaha badan ee kharashka uga baahan iyo fundrisinka_ka inta soo xarootay baan ku qanacnay waxaan walaaleheen ka helay.
lacagtaas waxaa diray Indhacase oo reer Ottowa, Ca ah waxaana loo diray masuulka iskoolka si toos ah, saasna waxaa amray sh. cabdirashid dhoof.
Saturday, September 13, 2008
Codsi budget loo gudbiyey SDF
Refr: Prof. Warsame, Ali malaq, Suldan
Machadka Daarul Culuum, Kismayo
Waa machad udhigma dugsi sare, waxaana loogu talo galay in dhalinta qoryaha wadata ee dhaafaya waqtigii waxbarshada dib loogu dhaqan celiyo. Talo galka ugu weyna waa inay muddo 2 sano ah ku dhamaystiraan aqoonta aas-aasiga ah ee dugsiga sare.
Aas-aaskii machadka:
Machadka waxaa la aasasay bishii Nov 2006,waxaaana lagu aasaasay rag isugu jira maleeshiyaadkii hubaysnaa iyo dhalinyaro kale iyo rag waawaynba iyo dumar,waxaana cadadkoodu gaarayay markii la bilaabay ilaa 120 qof,( 80 tameeyo raga iyo 40 tameeyo dumara). Tiradaas iyada ah xilligii labaad 2007 hoos ayay xoogaa u dhacday oo waxaa ardayda xiliga labaad lo furay uu cadadkoodu gaarayaa ilaa sideetan iyo dhawr arday. furitaankiisii waxaa ka qayb qaatay odoyaasha dhaqankla, siyaasiinta iyo saraakiisha magalada kismayo joogta, waxayna ahayd hawl ay dhamaan u midaysan yihiin in ay dadka wax barashada diyarka u ah lagu dhiiri galiyo laguna taageero tacliinta.
Waxaa loo qabtay guri kiro ah oo filla ah, waxaana loo qalabeeyay fasaladii iyo xafiiska wolow qalbayntii wali wax ka dhiman yihiin sida computerkii, copy iyo waxyaabo kale. Xilligii hore ee 2008 ardadu waxay gaareen 188 arday oo 38-40 ka mid ah ay agoon yihiin, waxaa kaloo mashruuca lagu daray in la ijaaray gaari bas ah oo ardada agoonta lagu geeyo iskoolka. Agoosto markii dagaaladu ka dheceen kismayo waxaa dugsiga ku soo korortay arday dhan ila 70 arday oo cusub.
Waxbarashada:
Waxaa loo qabtay sadex macalin oo mid kamida uu yahay maamulaha machadka isla markana ah ninka dhiga madooyinka diinigaa o dhan. Ninkan wuxuu macalin ka ahaa machad sare oo ku yaala goldogob oo uu kasoo tagay si uu uga qayb qaato dhisida ummadan, asaga ayaana hadda mas’uul ka ah hawsha ka socota iskuulka.
madooyinka uu dhigo waxaa ka mida : Qiraa'ada quraanka iyo tafsiirka oo isku meel maraya, xadiiska, caqiidada,naxwaha,siirada, iyo muxaadarooyin.
Labada macalin oo kale mid wuxuu dhigaa maadada English-ka oo uu dhigo buug la yiraahdo new concept english, book 1 iyo 2 oo laba heer ah,kan kalana wuxuu dhigaa maadada carabia,xisaabta iyo soomaliga oo qofkii aan aqoon loo dhigo. Ardaydu waa ilaa sadex heer oo kala sareeya . ardyda qayb waxay gashaa aroortii ilaa duhurka , qaybta kalana waxay galaan duhurka bacdigiis ilaa maqribka hortiisa.
Dhaqalaha:
Bishii waxaa ku baxa (intii ka horeysay July 2008) 1850 usd, oo 300 ay tahay quraac fudud oo isugu jirta shaah, muus iwm,oo subax walba loo sameeyo ardayda soo kalahda oo gasha xiisadaha aroortii baxa, inta kalana waxay ku baxdaa musharka maclainta,kirada guriga, musharka nadiifisada,korontada,biyaha, iwm. lacagtaas waxa isku xilsaaray inay bil walba diyaariyaan walalaha ahlu kahayrkaa ee kala jooga yurub iyo maraykan oo ilaa labatameyo nin ahaa oo ama iyagu bixiya ama kasoo aruuriya dadka ehelka ah,runtiina waa lagu gulaystay in aysan hawshasi dayacmin ilaa hadana wax dayaca kama jiro hawshaas marka laga reebo walalaha rer yurub oo xoogaa kala daatay xaga isku xirnaan tooda iyo iyadoo dad badan oo reer yuruba aysan ka qayb qadan ama kaba warqabin waxa socda.
Baahida taagan iyo Codsi:
Ayadoo ay jirto baahi weyn oo ku aadanayd xagga qalabka iskoolka iyo kharashka bil walba baxa ayaa sida aan kor ku soo sheeagay waxaa iskuulka ku soo kordhay arday gaaraysa 70. Dhibka labaad ee jira waa ururkii wax u qaban jiray oo hadda xoogaa kala dhantaalmay. Dadka mas’uulka ka ah waxay codsanayaan in iskuulka la taageero inta sanadka ka harsan oo ah muddo 2-3 bilood ah. Taasi waxay fursad u siinaysaa inay dib u habayn ku sameeyaan habka ay wax u ururiyaan iskuulkuna ka xirmin ardada hadda dhigata. Kharashkaas waxaa lagu qiyaasay 2000*3=6000 usd. Waxay mas’uuliyiintu ay ku tala jiraan in liiska bixiyaasha tabaruca la badiyo lana habeeyo ayagoo waliba u taagan inta sanadka 2008 ka hartayna inay hawsha intii ay ururin karayaan ku daraan haddii xagga SDF iyo ururada kale ay kharashka wax ka daboolaan.
Wixii su’aalo dheeraad ah kala xiriir
Saalax Axmed (saalaxf@hotmail.com)